Ганса Бооржогонтойн Шара-Хүнды гэжэ газарһаа Советскэ Союзай ба Социалис Ажалай Баатарнууд Базар Ринчино, Дамша Юндунов, Михаил Болотов, Бабу-Доржо Михайлов ба бусад бэлигтэй зон гараһан юм. Тэдэнэй олонхинь Агын талын баялиг – хонин һүрэг үсхэбэрилгэдэ бүхы наһаяа зорюулжа хүдэлөөд, хүндэ хүшэр ажалай орьёл өөдэ гараһан байна гээшэ. Мүнөөдэр Социалис Ажалай Баатар Дамша Юндунов тушаа бэшэхэмнай. Тэрэ алтан дэлхэй дээрэ богони наһа эдлэбэшье, асари ехэ ажал хүдэлмэреэрээ түрэл арадайнгаа дунда суурхаhан байна. Тэрэ тойрогой хонин hүрэг арьбадхалгада, забайкалиин нарин нооhотой хонидой үүлтэр бии болголгодо сэгнэшэгүй хубитаяа оруулhан юм. Байгша оной июлиин 1-дэ Cоциалис Ажалай Баатар Дамша Юндуновай түрэ-hөөр 100 жэл гүйсэбэ.

Дайнһаа ерээд,малда ороо

   Дамша Юндунов Могойтын аймагай Бооржогонтой нютагай Шара-Хүнды гэжэ газарта Шагдар Гомбоевой бүлэдэ түрэhэн. Бага наhандань түрэһэн аба эжынь Доржиев Сэнгэ гэжэ айлда үгэhэн. Абань 1930-аад онуудай хамалганда дайрагдажа, сүлэлгэдэ эльгээгдээд, тэндэһээ бусаагүй. Дэлхэй дээрэ хайрата ганса эжытэеэ үлэжэ, тулга боложо, ажахыдаа адуушанаар ажаллаа. Эсэгэ ороноо хамгаалгын Агууехэ дайн эхилжэ, хүдөөдэ ажал хэжэ байһан бүһэтэнэй барандаа фронтдо мордоходонь, Дамша хүбүүн үбгэд хүгшэдтэй элдэб ажалда ябаһан байна. Уданшьегүй Дамшагай арбан найма наһа гүйсэхэдэнь, военкомадһаа сэрэгтэ дуудалгын саарһан ерэһэн байгаа. Бооржогонтойн талаар хамтын ажахын адуун һүрэг адуулжа ябаһан Дамша эжытэеэ хахасаад, мориндоо мордоод, аймагай түб руу галгюулһан гэхэ. Тиин 1943 оной январиин 5-да сэрэгэй албанда татагдажа, Алас Дурнада эрэ хүнэй уялгата алба гараа. Сэрэгшэ 847-дохи артиллерийскэ полкын бүридэлдэ орожо, Япониин миллитаристнуудтай дайлалдаа. Зүүн хилэдэ дайнай дүүрэхэдэ, тэрэ гэртээ табигдаагүй. Долоон жэл сэрэгтэ ябажа, 1950 ондо түрэл Бооржогонтойгоо бусажа, моридые үсхэбэрилдэг заводто адуушанаар хүдэлжэ эхилээ бшуу.

Нарин нооһотой хонидой үүлтэр бии болголсоһон

   1954 онhоо «Агинский» совхозой эхэ хонидые хаража эхилhэн байна. Удаадахи жэлынь ажахынгаа ахалагша хонишон болоод, саашадаа мал арьбадхалгада олон жэлдэ үнэн сэхэ хүдэлөө. Хабарай хара hалхин, зунай ааяма халуун, намарай бороон, үбэлэй хүйтэн соогуур хони малаа адуулжал ябаhан. Түл абалгын үедэ эхэ хонидые манажа, нарай хурьгадыень hэеы гэр соо байлгажа, мал болгодог hэн.

Дэлгэрэнгыгээр «Толон» һониной 26-дахи дугаарта уншагты.

You have no rights to post comments