Илангаяа мориндо дуратайшуулай, шодоогуудай, һоригшодой, хүдөө ажахынхидай дунда Тумэн Жамбалдоржиевай нэрэ элитэ болонхой. Һүүлэй арба гаран жэлэй туршада Агын Буряадай тойрогто, Үбэр Байгалай хизаарта, Эрхүүгэй можодо, бүгэдэ буряадай «Алтаргана» нааданда моридой урилдаанда Тумэн Жамбалдоржиевай үмсын ажахын хурдан хүлэгүүд олон зайда урилдаанай урда захые барижа түрүүлдэг гээшэ. Гүйгөөшэ морид фиништэ урдалжа, эзэнээ баясуулдаг, урмашуулдаг юм. Һая Амидхаашын ипподром дээрэ үнгэргэгдэһэн мори урилдаанай нээлгын хаһын заншалта мүрысөөндэ Тумэн Цыдыпович моридойнгоо ахижа ерэхэдэ, халуун альга ташалгаар угтан абажа байгаа бэлэй. «Шандалиин морид түрүүлбэ, Тумэнэй хара зээрдэ азарга хүлэг даа» гэлдэжэ, харагшад шаг шууяатай байба.
Тумэн Жамбалдоржиев түрэл Шандалидаа үндыхэдөө, морин эрдэнидэ багаһаа дуратай байһан. Тэрэ 1970 ондо багша бүлэдэ түрэһэн намтартай. Абань Цыдып Жамбалович Шандалиингаа дунда һургуулида багша, захирал ябаһан. Үхибүүдтэ хэшээл заахын хажуугаар сүлөө сагтаа мори ажалладаг байһан юм. Цыдып аха Тумэн хүбүүгээ дахуулжа, мориндо эльгэлэн дурлуулһан. Эжынь Жаргал Батоевна нүхэрэйнгөө, хүбүүнэйнгээ моридто дуратай байһые ехэ сэгнэжэ дэмжэдэг байха. Тумэн хүбүүниинь гүлмэр жаа ябахаһаа мори унажа һураһан. Мори зайдаха, унаха, тоног зэмсэгүүдые урлаха – булта абынь зааһан һургаал бшуу. Тумэн аха бага байхадаа, нютагайнгаа хүбүүдтэй моридые ажаллажа, һорижо, аймагай мүрысөөнүүдтэ хабаададаг һэн. 1980 гаран онуудта нютаг бүхэндэ мориндо дуратайшуул олон байгаа. Шандалиин адуушад зунай сагта морин һүрэгөө, Акшаагай тойрогой Урей нютаг туужа абаашадаг һэн. Тумэн аха нүхэдтэеэ тиишээ ошожо, бүхэли зундаа майхан соо байрлажа, адуун һүрэг адуулдаг байха. Хүбүүдэй бага наһанһаа мориндо «хорхойтой» байһаниинь эли. Мори урилдаан тэдэнэй эгээл дуратай тамир болоно. Тэндэ нютаг нугадаа мэдээжэ моришон Насак аха адуушанаар ажалладаг байгаа. Намар болоходо, Шандалияа моридоо туужа асарха. Тэрэ сагта Шандалида үүлтэртэ морид гэжэ байгаагүй. Нютагайл үүлтэрэй шагтагархан бэетэй адууһад байдаг һэн. Могойтын тойрогой ажахынууд тэрэ сагта үүлтэртэ моридые үдхэдэг байгаа бшуу.
Сэбэр үүлтэрэй моридые үсхэбэрилэгшэ
- Информация о материале
- Автор: Эрдэни ЧИМИТДОРЖИЕВ.
- Категория: Хүдѳѳ ажахы
- Просмотров: 30
